W jaki sposób zweryfikować, czy podatnik zagraniczny ma miejsce zarządu i kontroli na terytorium Polski?

Czy zagraniczna spółka działająca na terenie Polski może uniknąć krajowego opodatkowania, powołując się wyłącznie na brak siedziby? W praktyce kluczowe staje się ustalenie, gdzie faktycznie mieści się jej centrum zarządu i kontroli – a każdy dokument, pełnomocnictwo czy regularne posiedzenie zarządu może przesądzić o objęciu jej polskim CIT-em. Warto więc wiedzieć, jakie kroki podejmuje fiskus i jak przedsiębiorca może ochronić swoje interesy.

Ustalanie miejsca zarządu i kontroli

Procedura określania, czy podatnik zagraniczny ma miejsce zarządu i kontroli na terytorium Polski, na podstawie przepisów art. 3 i art. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obejmuje następujące kroki:

Analiza statusu podatnika

• trzeba ustalić, czy podatnik jest podmiotem zagranicznym, tzn. nie ma siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 ust. 2).
• trzeba potwierdzić, że podatnik jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Ocena miejsca zarządu na terytorium Polski

• trzeba sprawdzić, czy bieżące sprawy podatnika są prowadzone w sposób zorganizowany i ciągły na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 ust. 1a).

W szczególności należy zweryfikować, czy występują następujące okoliczności:

• prowadzenie spraw na podstawie umowy, decyzji, orzeczenia sądu lub innego dokumentu regulującego założenie lub funkcjonowanie podatnika (art. 3 ust. 1a pkt 1).
• udzielone pełnomocnictwa umożliwiające zarządzanie lub kontrolę nad bieżącymi sprawami podatnika z terytorium Polski (art. 3 ust. 1a pkt 2).
• czy zachodzą powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5, np. relacje między podmiotami, które wskazują na kontrolę lub wpływ na decyzje podatnika z terytorium Polski (art. 3 ust. 1a pkt 3).

Weryfikacja miejsca podejmowania kluczowych decyzji

• trzeba ocenić, czy kluczowe decyzje dotyczące zarządzania podatnikiem (np. strategiczne, operacyjne, finansowe) są podejmowane na terytorium Polski, co może wskazywać na miejsce zarządu.
• trzeba uwzględnić lokalizację osób fizycznych lub podmiotów odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji zarządczych (np. członków zarządu, pełnomocników).

Analiza ciągłości i zorganizowanego charakteru działań

• trzeba zweryfikować, czy działalność zarządcza na terytorium Polski ma charakter ciągły (np. regularne spotkania zarządu, stałe miejsce prowadzenia spraw) i zorganizowany (np. biuro, infrastruktura wspierająca zarządzanie).

Uwzględnienie powiązań z Polską

• trzeba zbadać, czy podatnik posiada powiązania z podmiotami mającymi siedzibę lub miejsce zamieszkania w Polsce, które mogą wskazywać na kontrolę lub zarządzanie z terytorium Polski (art. 3 ust. 1a pkt 3).
• trzeba przeanalizować, czy takie powiązania umożliwiają rzeczywisty wpływ na bieżące funkcjonowanie podatnika.

Określenie skutków podatkowych w wypadku jeśli podmiot zagraniczny ma miejsce zarządu i kontroli na terytorium Polski

Jeśli ustalono, że podatnik ma miejsce zarządu na terytorium Polski, należy uznać, że podlega on obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (zob. doradztwo podatkowe), bez względu na miejsce ich osiągania (art. 3 ust. 1).

Uwagi dodatkowe

Należy przeanalizować dokumenty, pełnomocnictwa oraz powiązania podatnika w sposób szczegółowy, aby ustalić rzeczywiste miejsce zarządu. Ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, jeśli twierdzi, że podatnik ma miejsce zarządu w Polsce. Analiza powinna uwzględniać rzeczywisty charakter działalności, a nie tylko formalne zapisy w dokumentach

Podsumowanie

Weryfikacja miejsca zarządu i kontroli podmiotu zagranicznego to proces wymagający przeprowadzenia analizy formalnej i faktycznej – od umów i pełnomocnictw, przez regularność posiedzeń, aż po strukturę powiązań kapitałowych. Każdy błąd w interpretacji tych okoliczności może skutkować nieoczekiwanym opodatkowaniem całości dochodów w Polsce. Dlatego już na wczesnym etapie warto skonsultować się z doradcą podatkowym, radcą prawnym (zob. doradztwo prawne), wyspecjalizowaną kancelarią podatkową, która pomoże właściwie udokumentować i wykazać miejsce zarządu poza granicami Polski. Profesjonalne wsparcie prawne minimalizuje ryzyko sporów z fiskusem i zapewnia pewność prowadzenia działalności na gruncie międzynarodowych regulacji podatkowych.

Robert Nogacki

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.

Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.

Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.

Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.

Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.

Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.

Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.